przestrzenny wymiar informacji

Doświadczenie

Baza danych cieków i urządzeń melioracji dla Urzędu Marszałkowskiego Województwa Dolnośląskiego

Doświadczenia powodzi z 1997 r., która nawiedziła Dolny Śląsk pokazały, jak bardzo potrzebna jest szybka, dokładna i aktualna informacja ewidencyjna na temat wód i urządzeń melioracyjnych.

SHH rozpoczęła prace nad projektem: „Założenie wojewódzkiej bazy danych dotyczącej ewidencji wód, urządzeń melioracji wodnych oraz zmeliorowanych gruntów, a także jej publikacja w ramach Dolnośląskiego Systemu Informacji Przestrzennej”. Zleceniodawcą zadania był Urząd Marszałkowski Województwa Dolnośląskiego, a beneficjentem powstającej bazy danych Dolnośląski Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych (DZMiUW).

Najważniejszymi założeniami projektowymi było przygotowanie aplikacji do obsługi bazy danych wód i urządzeń, zasilenie danymi bazy Oracle SDO oraz wdrożenie oprogramowania Bentley GeoWeb Publisher. Prace przy projekcie polegały na pozyskaniu z ewidencji gruntów z obszaru całego województwa aktualnych danych opisowych i graficznych dla działek będących w zarządzie DZMiUW. Celem było wprowadzenie do relacyjnej bazy danych wszystkich dostępnych informacji. Dzięki dobrej współpracy z powiatami zadanie ukończono zgodnie z planem.

Równolegle z pracami przy ewidencji gruntów zbierano aktualne dane opisowe urządzeń melioracyjnych oraz cieków. Pozyskiwano je w siedzibach oddziałów i inspektoratów na terenie całego województwa – na miejscu dokonując archiwizacji znajdujących się tam map. Istniejący zasób DZMiUW w postaci blisko 5000 arkuszy map zapisano w postaci elektronicznej. Przy zbieraniu danych nadrzędnym celem było zachowanie jak największej zgodności pomiędzy mapami DZMiUW a bazą opisową. Ostateczne opracowanie baz opisowych melioracji było poprzedzone wieloma spotkaniami wykonawcy z zamawiającym i beneficjentem, podczas których ustalono szczegółową koncepcję działania sytemu.

Nieuporządkowany stan prawny działek, przez które przebiegają cieki oraz na których znajduje się infrastruktura spowodował, że konieczne było ponowne uzyskanie niektórych danych z bazy graficznej ODGiK-ów.

Podstawę do wektoryzacji wód i urządzeń wodnych stanowiła istniejąca mapa wektorowa, natomiast w przypadku jej braku podstawę opracowania stanowiły rastry map ewidencyjnych w układzie 2000. Wszystkie dane pozyskane z powiatów w układach lokalnych (miasto Wrocław, Świdnica), w układzie 1965 oraz 2000 zostały przetransformowane do układu 2000. Stał się on jednym z dwóch układów odniesienia, w których wykonano bazę danych. Utworzone pliki graficzne z zapisem w kroju obrębowym, zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, z 30 grudnia 2004 r. w sprawie sposobu prowadzenia ewidencji wód, urządzeń melioracji wodnych oraz zmeliorowanych gruntów.

Dla cieków wprowadzono jednolitą numerację, zgodną z Rozporządzeniem Rady Ministrów z 17 grudnia 2002 r. w sprawie śródlądowych wód powierzchniowych lub ich części, stanowiących własność publiczną. Dodatkowo konieczne było wprowadzenie oddzielnej numeracji dla zbiorników wodnych, których rozporządzenie nie obejmowało. W procesie tworzenia bazy graficznej stwierdzono wiele nieścisłości, szczególnie na granicach obszarów podlegających poszczególnym inspektoratom, zostały one wyjaśnione w czasie kontroli zasobu w placówkach terenowych.

W trakcie zasilania bazy danych prowadzono prace związane z uruchomieniem aplikacji do obsługi zasobu w środowisku przeglądarki internetowej (działającej na bazie serwera Apache i języka PHP). Kwestie związane z dostępem do danych z siedzib inspektoratów, w tym z nadaniem odpowiednich uprawnień, realizowano na bazie oprogramowania MicroStation Geographics.

Ostatnim etapem prac była migracja danych graficznych do bazy Oracle SDO oraz szkolenie w zakresie obsługi bazy w układzie współrzędnych 1992 (w którym przygotowane są dane do publikacji w ramach DSIP). W bazie znalazło się blisko 7 tysięcy obiektów (cieków i urządzeń) podzielonych na obręby ewidencyjne oraz zlewnie. Dzięki przeglądarce internetowej wszyscy pracownicy DZMiUW mają możliwość szybkiego dostępu do ewidencji urządzeń melioracyjnych oraz danych graficznych i opisowych ewidencji gruntów.

Do danych z terenu całego województwa mają dostęp wszyscy użytkownicy, natomiast edytować można je jedynie z poziomu własnego inspektoratu. Dodatkowo administrator decyduje, które dane mogą być modyfikowane przez użytkowników. Przeglądarka WWW pozwala na wyszukiwanie obiektów podzielonych na następujące kategorie: ewidencja gruntów, budynki, cieki, urządzenia melioracji wodnych. Wynikiem wyszukiwania jest lista obiektów, spełniających oczekiwane wartości. W prosty sposób możemy znaleźć np. działki lub cieki administrowane przez DZMiUW w dowolnym obrębie, odcinki cieków o zadanej nazwie czy kilometrażu, urządzenia według ich symbolu lub nazwy rzeki czy też obrębu, w którym występują. Każdą listę obiektów, którą zwraca baza można sortować według poszczególnych atrybutów oraz kopiować do arkusza kalkulacyjnego, w celu dalszego przetwarzania.

Oprogramowanie Bentley GeoWeb Publisher – będące częścią rozwiązania przygotowanego dla DZMiUW – pozwala użytkownikom na przeglądanie zasobu graficznego i opisowego. Odpowiednie obiekty są wyszukiwane w podobny sposób jak w przeglądarce, z tym, że wynikiem wyszukiwania oprócz listy jest także mapa. Możliwość dokonania analiz graficznych pomaga np. w odnalezieniu cieków należących do poszczególnych zlewni. Użytkownik może również wykonywać pomiar liniowy i powierzchniowy obiektów (działki, cieki, wały, itp.).

Raporty wykonane po uruchomieniu systemu umożliwiły porównanie długości cieków w części opisowej i graficznej i wykazały znaczne różnice. Będą one podstawą do założenia jednorodnego systemu referencyjnego, obejmującego kilometraż biegu poszczególnych cieków. Opracowana aplikacja jest przygotowana także do przechowywania informacji skojarzonej z obiektami – np. zdjęć, dokumentacji technicznej itp. obiektów melioracyjnych, a także nieruchomości – co pomoże w zarządzaniu dokumentacją związaną z urządzeniami melioracji będącymi w gestii DZMiUW.